Buiten de gebaande paden: Geeldruk over doorbraken

De opgaven waar onze sector voor staat, vragen om iets anders. Niet méér van hetzelfde. Ze vragen om anders durven kijken, denken en handelen. Daarom stond deze editie van de Geeldruk in het teken van doorbraken. 

Tien jaar Generation 

De Geeldruk opende met een gesprek tussen oprichter Leonard Hoek en Teun van Rossum over tien jaar Generation. Al snel bleek dat het thema van de middag ook over Generation zelf gaat. 

Lange tijd was er namelijk een grens. Om de cultuur te bewaken, zou Generation niet groter worden dan 100 mensen. Leonard: ‘de gedachte daarachter was controle. Mijn angst was dat onze cultuur, waar het mij allemaal om te doen is, ons door de vingers zou glippen als de organisatie te groot werd.’ 

‘Twee of drie jaar geleden werd ik uitgedaagd om dat anders te bekijken. Wat als die cultuur wél behouden kan blijven, ook met meer mensen? Hoe groot zou Generation dan kunnen worden, en hoeveel meer impact zouden we dan wel niet met zijn allen kunnen maken?’ 

Deze realisatie werd een kantelpunt. ‘Van controle naar vertrouwen, van klein denken naar groot denken. Dan staat er geen limiet op’, vertelt Leonard. Sindsdien is de ambitie om in 2030 met 700 mensen impact te maken. Die ambitie heeft veel in gang gezet. ‘Zodra we de beperking loslieten, ontstond er ruimte. 500 sollicitanten ieder jaar is dan ineens niet meer iets wat je moet beheersen, maar een kans op grotere impact.’ Precies dat is een doorbraak. Niet vasthouden, maar ruimte maken vanuit vertrouwen.’

 

Panelgesprek over doorbraken

Het panelgesprek opende met een stelling die meteen de toon zette: om doorbraken te creëren, moet je soms buiten de gebaande paden treden. Gespreksleider Jan van der Grift sprak hierover met Jorien Douma (Projectmanager bij PWN), Eline Kuipers (Trainee Projectmanagement bij PWN), Coen Glaser (Manager Projecten & Programma’s bij Provincie Zuid-Holland) en Sofie Verkijk (Trainee Contractmanagement bij Provincie Zuid-Holland).   

Jan opende met iets persoonlijks: zijn eigen doorbraak rond zijn coming out. ‘Voor jezelf uitkomen. Dat vaatje is het enige vaatje waar je uit kan tappen’, zei hij. ‘En dat is altijd kwetsbaar, want je laat jezelf zien. Het leven zit vol risico’s. Dat vraagt erom dat je staat voor wie je bent.’ 

 

Vier mensen, vier doorbraken 

Jorien deelde hoe ze ontslag nam zonder een nieuwe baan te hebben. Ze sloot een carrièrepad af dat veilig was, om ruimte te maken voor wat haar werkelijk dreef: vrijheid en zelfstandigheid. Na een periode van innovatief werk bij waterbedrijven is ze nu Projectmanager bij Klimaatbuffer IJsselmeer, een project waarin natuurlijk drinkwater wordt gezuiverd. 

Dat project vraagt bij uitstek om doorbraken. Niet alleen technisch, maar ook in samenwerking: natuur en techniek spreken zelden dezelfde taal. Jorien stelde haar team daarom bewust integraal samen: collega’s van overheden, specialisten en trainees van Generation. Juist trainees bleken een onmisbare schakel: ze bewegen tussen IPM-disciplines, stellen de juiste vragen en houden het gesprek open. Daarmee helpen ze denkpatronen te doorbreken en versnellen ze het project. 

Coen deelde hoe hij stampij maakte over ongewenst gedrag vanuit de top van zijn organisatie. Om vervolgens te beseffen dat hij vuur met vuur aan het bestrijden was. Hij erkende zijn eigen aanpak, stapte eruit en organiseerde een interventie op de cultuur van zijn organisatie. Dat vraagt moed. En zelfinzicht. Een doorbraak op zich. 

Sofie had twee inzichten die haar naar een doorbraak hielpen. Het eerste: ze houdt in vergaderingen vaak haar mond, terwijl ze wel iets te zeggen heeft. Haar concrete aarzeling – past het wel om iets te zeggen als je nog niet zo lang in dienst bent? – bleek vrijwel altijd onterecht. Het tweede: hulp vragen. Lang was dit een drempel voor haar, tot bleek dat mensen vrijwel altijd wíllen helpen. 

Eline vertelde over het ‘imposter-syndroom’: dat belemmerende stemmetje dat zegt dat je je positie te danken hebt aan toeval of geluk, in plaats van aan competentie en aantoonbaar succes. Tot ze het stemmetje het zwijgen oplegde en zich stortte op de financiële strategie van Klimaatbuffer IJsselmeer. Samen met Jorien benaderde ze partijen met de vraag een financieringscoalitie te vormen. Het doel? Het project dragen en de beweging van Nature-based Solutions en drinkwaterwinning boosten. Ze kwam erachter dat, door het stellen van vragen en benaderen van de juiste mensen, je dingen gedaan kan krijgen. Zélfs als je nog maar net begonnen bent. 

‘Door niet toe te geven aan je onzekerheden, in dit geval het ‘imposter’-gevoel, maar er gewoon op uit te gaan, krijg je meer zelfvertrouwen en verdwijnt de onzekerheid beetje bij beetje.’

 

 

De zaal opent zich 

De openhartigheid van het panel werkte aanstekelijk. Toen Sofie deelde dat ze haar mond hield in vergaderingen, bewoog er iets in het publiek. Herkenbaar, bleek voor velen. 

Eén van hen was Amy Zijlmans, Junior Projectmanager bij Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam. Zij benoemde wat haar al sinds haar start in de sector dwarszit: dat vrouwen in de infrastructuur nog altijd onderbelicht zijn. ‘Dat is geen vrouwenprobleem, maar een probleem van ons allemaal.

Sinds ze in de sector werkt, heeft ze het idee dat ze zich moet aanpassen. Als voorbeeld haalde ze Margaret Thatcher aan, die haar stem en manier van praten aanpaste om mee te komen in de mannelijke politieke wereld. ‘Super interessant’, vertelde Amy. ‘Maar zou dat moeten?’  

‘Als vrouw in deze wereld moet je meer je best doen, meer voorbereid een gesprek ingaan. Ik ben van nature assertief, en word door sommigen agressief genoemd, terwijl ik gewoon mezelf ben. Als jongens of mannen zich zo gedragen krijgen ze juist te horen dat ze goed bezig zijn.’ 

Op dit gebied is de sector gebaat bij een doorbraak. Inclusiviteit vraagt dat we anders kijken naar wie we aannemen en anders luisteren naar wie er al werkt. En: eerlijk durven zijn over wat we tot nu toe normaal hebben gevonden. 

Generation heeft hierin een rol. Wat hier wordt geleerd, gaat mee de sector in: naar projectteams, opdrachtgevers en leidinggevende posities. Als deze generatie anders leert kijken, kunnen we doorbraken creëren. 

Amy’s voorstel: verweef dit thema in het programma. Maak het een vast onderdeel van hoe wij de nieuwe generatie begeleiden. Een voorstel dat we serieus nemen. 

 

 

Doorbreken wat je tegenhoudt 

Aan het eind van de middag ging iedereen zelf aan de slag. De opdracht: nadenken over begrenzende overtuigingen, en wat er mogelijk wordt als die doorbroken worden. Schrijf het op een plankje. Woorden, een symbool, desnoods een tekening. Daarna: ogen dicht. Diep ademhalen, voelen wat je hebt opgeschreven. En dan: actie. Breek het door, laat het los. 

Jan vertelde dat zijn groep ‘diep ging’. Mensen die elkaar daarvoor amper kenden, omarmden elkaar na het doorslaan van hun plankje. Elke ronde opnieuw. ‘In mijn groepje heeft iedereen vanuit zijn ziel uitgewisseld. Het bracht veel teweeg bij ons alle vier.’   

 

Doorbraken: ze beginnen bij jezelf 

Doorbraken beginnen zelden bij één grote klap. Ze beginnen bij een keuze. Bij jezelf. Bij je hand opsteken als je hulp nodig hebt. Bij een vraag stellen die anderen niet meer stellen, omdat ‘dit is hoe we het altijd hebben gedaan’. Bij voor jezelf gaan staan, ook als dat spanning geeft. Bij gewoon beginnen, ook al weet je niet of het gaat lukken.   

Dat is waar verandering begint: bij mensen die dúrven. 

Wij hebben meer invloed op de sector dan we zelf denken, zolang we de overtuigingen die ons tegenhouden durven zien. En durven doorbreken.